Dag 87: Wat je denkt te zien, ga je zien

Created with Sketch.

Dag 87: Wat je denkt te zien, ga je zien

Tijdens mijn psychologie-studie kwam ik natuurlijk allemaal leuke fijne modelletjes en theorietjes tegen. Van de meesten had ik geen idee wat dat nou met het dagelijks leven te maken had, misschien was ik ook gewoon nog wat jong 🙂


Maar een van de termen die me wel altijd bij is gebleven is die van Groupthink. Een term die er voor staat dat je als groep door alle sociale processen die nu eenmaal spelen tussen mensen, behoorlijk in een tunnel kunt belanden. Dat je alleen nog maar ziet wat je wil zien, en dat wat je denkt te zien alleen maar méér waar wordt. Met alles wat er gaande is in de wereld, maak ik me wel eens wat zorgen over die groupthink. Want als je eenmaal een oplossingsrichting voor een probleem denkt te hebben, is er dus een levensgroot risico dat je in die richting blijft denken En je kent me goed genoeg om te weten dat ‘out of the box’ mijn middle name is…..weg met die groupthink!

Dit filmpje geeft een prachtige uitleg, en is natuurlijk sowieso hilarisch qua onderwerp (spoiler het gaat over het hergebruiken van zakdoeken).

Groupthink kom je op allerlei plaatsen tegen. Een pijnlijk onderzoek vond ik het volgende. Er werden twee klassen gevormd met basisschoolleerlingen. Beide klassen waren zo samengesteld, dat ze gemiddeld precies hetzelfde cognitieve niveau hadden. Alleen dát werd niet aan de leerkrachten verteld. De leerkrachten kregen te horen dat de ene klas uit bovengemiddeld presterende kinderen bestond. De andere groep zou zogenaamd uit onderpresterende kinderen bestaan. Een paar maanden later werden de kinderen opnieuw getest. Je raadt het al: de groep waarvan gezegd werd dat ze bovengemiddeld presteerden, presteerde na een paar maanden ook daadwerkelijk bovengemiddeld. En die andere groep…..precies! Die prestaties waren gekelderd.

Nog een boeiend onderzoek. Er wordt een groep mensen in het theater toegelaten. Deze mensen worden zonder dat ze het merken, verdeeld in twee groepen. Mensen met lichte ogen en mensen met donkere ogen. De mensen met donkere ogen, kregen meer privileges, meer luxe, fijnere plekken dan de mensen met lichte ogen. Na enige tijd begon dit onderscheid natuurlijk op te vallen. De deelnemers die in het complot zaten, begonnen te verklaren dat het logisch was om dat onderscheid te maken. Want mensen met donkere ogen zijn nu eenmaal biologisch bezien slimmer, meer ontwikkeld, van een beter soort dan mensen met lichte ogen. En ja hoor, mensen gingen dat geloven, gingen het verdedigen!

Er zijn vele onderzoeken die onderbouwen dat we zien wat we willen zien, en er vervolgens alleen maar meer van gaan zien. Dus nou had ik een ideetje. Als we nou eens stoppen te denken in kleur, ras, geloof, in leukere en minder leuke mensen, in slimmer en minder slim, in hetzelfde of anders. Wat dacht je er van dat we de wereld gaan zien als een verzameling van hele slimme, lieve, leuke empathische, goed bedoelende mensen. Want uit onderzoek blijkt dat als we dat denken, voelen en zien, het nog meer waar wordt. Hoe fijn is dat!
En als dan al die slimme koppen die ons door deze corona-tijd heen loodsen ook lekker hun oogjes en oortjes open houden voor leuke, slimme, geinige out of the box ideeën, dan gaan we toch ver komen deze zomer! Ik ben voor, jij ook?

Tot morgen,
Cathelijne